Αισθητικές αξίες και σχετικισμός

[Λεκές]

Νομίζω δεν έχεις καταλάβει την απάντηση μου ακριβώς αλλιώς δεν θα μου έγραφες αυτά τα πράγματα. Αν κατάλαβες αυτά που μου προσάπτεις, θα έπρεπε να πιστεύω πως εγώ είμαι εσύ κ εσύ είσαι εγώ και δεν υπάρχει η έννοια του ξεχωριστού ατόμου. Δεν έχω κάνει τέτοιο βήμα.

Χώρια που η σχέση του εγκέφαλου με το νου είναι πολύ πιο πολύπλοκη και φροντίζω πάντα να τα διαχωρίζω (αυτό για τις 'κυτταρικές' διαφορές).

Ας αποσαφηνίσω ορισμένες έννοιες:

Όταν εσύ μιλάς για σχετικισμό, αναφέρεσαι σε ένα σχετικισμό απόψεων ο οποίος πιθανότητα έχει σαν βάση τα ερεθίσματα.
Εγώ απ'την άλλη, εξηγώ πως τα ερεθίσματα παίζουν ένα ρόλο (γι' αυτό κ έγραψα περί εύρους) αλλά δεν είναι ο μόνος κ πιθανότατα δεν είναι καν ο πρωταρχικός (γι' αυτό έγραψα περί ορίων).

Όταν μιλάω για αντικειμενικότητα αξιών, αναφέρομαι σε αξίες που δεν μεταβάλλονται ριζικά (τουλάχιστον για μερικές χιλιάδες χρόνια για να έχουμε ανοικτή κ την πορτούλα της εξέλιξης), αλλά ουσιαστικά αλλοιώνονται απ'το περιβάλλον. Αυτές οι αξίες τώρα, μπορεί να είναι μέρος ενός ευρύτερου συνόλου χαρακτηριστικών που συνιστούν την ανθρώπινη φύση, όπως αυτή εκδηλώνεται μέσω ενός νου που διαφέρει από τον αντίστοιχο των ελεφάντων ή των μελισσών. Στις ηθικές αξίες, τα πράγματα είναι πιο 'απλά', καθότι όπως έγραψα η συμπόνοια είναι σύνηθης και σου επιτρέπει να χτίσεις ένα ηθικό σύστημα που να την εκμεταλλεύεται. Αναπτύσσοντας ένα ηθικό σύστημα εμβαθύνεις στο αξιακό σύστημα ανάλογα, ανακαλύπτοντας συνεχώς νέα πράγματα. Κάποιες φορές βλέπεις ένα conflict μεταξύ αξιών το οποίο μπορεί να φαίνεται κ άλυτο (η συμπόνοια με τη δικαιοσύνη για παράδειγμα). Αλλά αυτό δε δείχνει σχετικισμό. Δείχνει πως μερικές αξίες μας μπορεί να μη συμβιβάζονται.

Στο θέμα των αισθητικών αξιών, τα πράγματα είναι πολύ δυσκολότερα διότι εκεί οι επιλογές δε φαίνονται να έχουν επιπτώσεις σε τρίτους. Πιθανότατα το αισθητικό μας σύστημα να μην είναι τόσο ανεπτυγμένο όσο πιστεύω πως είναι το ηθικό, ή να είναι ανεπτυγμένο έτσι ώστε να επιτρέπει ένα ακόμη μεγαλύτερο εύρος ή ακόμη περισσότερες συγκρούσεις μεταξύ των αξιών. Το θέμα είναι να κάνεις abstractions για να δεις που οδηγούν αυτά. Για παράδειγμα αν πεις πως η πολυπλοκότητα ορίζει την αντικειμενική ποιότητα ενός τραγουδιού, τότε προσπαθείς να σκεφτείς αν αυτό έχει εφαρμογή. Πολλές φορές η υπερβολική πολυπλοκότητα ζαλίζει, σε άλλους φαίνεται ελκυστική. Μπορούμε να βρούμε μια ισορροπία σε αυτά τα πράγματα; Μπορούμε να βρούμε μερικές παραδοχές που περιγράφουν μια μουσική που μπορει να θεωρείται ποιοτική; Αν όχι, τότε εντάξει, ο σχετικισμός πιθανότατα να ισχύει. Βέβαια ίσως να ισχύει στη μουσική, δε μιλήσαμε για αρχιτεκτονική, τον κινηματογράφο, τη γλυπτική, τη ζωγραφική και λοιπές τέχνες. Αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε να βρούμε μερικές παραδοχές, και αφού αποτύχουμε να στραφούμε στο σχετικισμό. Μέχρι στιγμής στην κουβέντα, ο σχετικισμός φαίνεται δεδομένος.