2. FREE MARKET - ΤΙ ΕΙΝΑΙ, ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ.
Στο προηγούμενο ποστ, έγινε σαφές οτι υπάρχει ένα πρόβλημα για κάθε κοινωνία: Τι πρέπει να παράγουν τα μέλη της. Ένας τρόπος να απαντήσει κανείς στο πρόβλημα είναι ο κεντρικός σχεδιασμός. Δηλαδή η κυβέρνηση αποφασίζει τι θα παραχθεί. Η δυσκολία εδώ είναι οτι ειναι αδύνατο να προβλέψει ενας γραφειοκράτης στη Μόσχα, πόσα ραδιόφωνα θα χαλάσουν στο Βλαδιβοστόκ, και πόσα νέα νοικοκυριά θα χρειαστούν ενα ραδιόφωνο. Επίσης, είναι αδύνατο να προβλέψει αν αυτά τα νοικοκυριά θα προτιμούσαν μια τοστιέρα απο ένα ραδιόφωνο. Εδώ έρχεται η ελεύθερη αγορά, δηλαδή ο μηχανισμός με τον οποίο ο Ιβάν απο το Βλαδιβοστόκ λέει πόσα ρούβλια είναι διατεθημένος να διαθέσει σε μια τοστιέρα και πόσα σε ένα ραδιόφωνο. Έτσι δεν υπάρχει ανάγκη κάποιος στη Μόσχα να στείλει εντολές στα εργοστάσια στα ουράλια για το τί θα παράγουν. Τα εργοστάσια αποφασίζουν μόνα τους, με βάση το πόσα ρούβλια είναι διατεθημένα να δαπανήσουν οι κάτοικοι της χώρας απο Βλαδιβοστόκ μέχρι το Νόβγκοροντ.
Τα παραπάνω τα γράφω για να γίνει σαφές οτι η ελεύθερη αγορά δεν είναι το ίδιο με την καπιταλιστική οργάνωση σε μια κοινωνία. Η ελεύθερη αγορά, είναι ένα σύστημα επικοινωνίας και διαβίβασης προτιμήσεων, απο τους χρήστες προς τους παραγωγούς (Για αυτή την ιδέα, πήρε το Νομπέλ του ο Hayek). Ο καπιταλισμός, αναφερεται στο ποιος ειναι ο ιδιοκτήτης των μέσων παραγωγής, οχι στο τι θα παράγουν αυτά τα μέσα. Το ένα μπορει να υπάρχει μαζι με το άλλο, ή μπορεί και όχι.
- Στη Σοβιετική Ένωση δεν υπήρχε ούτε ελευθερη αγορά, ούτε καπιταλισμός.
- Στη Ναζιστική γερμανία υπήρχε καπιταλισμός αλλα όχι ελευθερη αγορά.
- Στην Κίνα υπάρχει ελεύθερη αγορα, αλλα όχι καπιταλισμός (το κράτος εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης μέσων παραγωγής).
- Στην Αμερική υπάρχει και ελεύθερη αγορα αλλα και καπιταλισμός.
Ο Delong σημειώνει τα πλεονεκτήματα που έχει μια κοινωνία που αποφασίζει τι θα παράγει μέσω της ελεύθερης αγοράς, σε σχέση με μια κοινωνία στην οποία την απόφαση αυτή την παίρνει μια κεντρική αρχή:
1. It solves the problem of determining what commodities we should try to make more of.
– Individuals look forward into the future
– They recognize that others will be willing to pay them higher prices for commodities they greatly desire.
That gives individuals an incentive to figure out how to make more of those commodities that are most highly valued.
2. It solves the problem of how to get people to economize on their own consumption
– And thus not hog too great a share of society's total resources for themselves.
– Users have to pay the owners the prices the owners ask.Their eyes may be bigger than their stomachs, but their wallets will not be.
3. It solves the problem of determining who is going to get to use newly produced commodities.
– The owner has an incentive to choose the person willing to pay the highest price.
– The person willing to pay the highest price (is in some sense) the person who values it the most
4. It solves the problem of coordination.
– As long as market prices are free to move to equalize quantities supplied and demanded
- There is no need for a huge centralized computer or bureaucracy keeping track of everything. The makret will coordinate itself.
5. It solves the problem of information.
– In a market economy with commodities with owners, decision making is pushed out to the periphery.
– At the periphery people already know what is going on. You don't need any huge centralized computer bureaucracy collectng and processing information
Thus the Very First Thing I Want You to Remember:
The market economy is an extraordinarily effective societal instrumentality for planning and coordinating the production and distribution of scarce, rival, excludable commodities.
