Η θεραπεία του Σοπενχάουερ (Ιρβιν Γιάλομ)

[Candiru]

πσσσσ! γαμάει

[Nodoordonotthereisnotry]

indeed.

[Candiru]

αφού πήρα χθες και το όταν έκλαψε ο Νίτσε και ήδη διάβασα το βράδυ 100 σελίδες και περιμενω πώς και πως να τελειώσω από τη δουλειά για να συνεχίσω. Τον Σοπενχάουερ τον διάβασα σε δυο μέρες.

(Αυτό είναι, η οικογένεια διακοπές και εγώ επιτέλους διαβάζω, η μόνη περίοδος που μπορώ να διαβάσω μια και δεν με ενοχλεί κανείς)

[Candiru]

μια θετική κριτική

Χθες το βράδυ τέλειωσα τη Θεραπεία του Σόπεναουερ, του Γιάλομ. Είναι ένα βιβλίο για το θάνατο και την ανικανότητα μας να το δεχτούμε σαν τον τελεσίδικο τερματισμό της συνειδητότητάς μας. Παράλληλα, ο Γιάλομ, αποπειράται να παρουσιάσει συνοπτικά τα κύρια σημεία της προσφοράς του Σοπενάουερ στη σύγχρονη σκέψη.

Είμαστε όλοι πολύ εγωιστές για να παραδεχθούμε πως θα έρθει μια μέρα που θα χαθούν όλα σε ένα ύπνο δίχως όνειρα. Και σίγουρα αρκετά δειλοί για να το κοιτάξουμε το τέλος του δρόμου καταπρόσωπο. Ή για να αναλογιστούμε πως και σε μας μπορεί να τύχει εκείνη η ιατρική εξέταση που θα φέρει αυτό το τέλος, από κάποια στιγμή στο ομιχλιασμένο μέλλον, σε 2-3 χρόνια. Η απόγνωση έρχεται όταν αρχίζεις να μετράς μέρες.

Το ζήτημα είναι κατά πόσο αυτή η απόγνωση πηγάζει από το φόβο του θανάτου ή το φόβο πως ξοδέψαμε τη ζωή μας δίχως να κάνουμε ούτε καν τα μισά από όσα θα θέλαμε. Ο Γιάλομ υποστηρίζει πως ετοιμοθάνατοι ασθενείς που νιώθουν ικανοποιημένοι με όσα έκαναν στη ζωή τους, αντιμετωπίζουν το θάνατο πιο γαλήνια από ότι εκείνοι που η αναγγελία του επικείμενου θανάτου, τους κάνει να αναρωτηθούν πως άφησαν έτσι τα χρόνια να περάσουν.

Ο Σόπεναουερ, όπως και ο Νίτσε αργότερα, παρά τον πεσιμισμό του, ξεσηκώνεται εναντίων όσων αποσπούν το άτομο από αυτό που είναι πραγματικά. Ο άνθρωπος είναι ο εαυτός του, αυτό που νομίζουν οι άλλοι ότι είναι και όλα αυτά που κατέχει. Πρέπει να επικεντρωθεί στο πρώτο και να απαγκιστρωθεί από τα άλλα δυο. Κανείς δε γλιτώνει από την επίθεση του οργισμένου φιλόσοφου: οικογένεια, κοινωνία, φίλοι, εραστές και χρήμα, δόξα, κοινωνικό status. Όλα αυτά μας προκαλούν σύγχυση στις επιλογές και στις αποφάσεις μας.

Ας κρατήσουμε αυτό το κομμάτι από τη διδασκαλία του φιλοσόφου στο θέμα των επιλογών και των αποφάσεων. Είναι σημαντικό όταν επιλέγεις τη ζωή σου να ξεχωρίζεις μέσα σου τη δικιά σου φωνή, από τις φωνές των άλλων. Τότε, σαν βρεθείς στο κατώφλι του θανάτου θα μπορείς να αντικρίσεις πίσω σου μια ζωή που αξίζει να χαθεί.

[Candiru]

και μια αρνητική

O αριθμός Ένα υπήρξε ανέκαθεν αριθμός-ορόσημο για την ψυχανάλυση. Το «θέατρο του Ενός», χώρος θέασης και έρευνας της ανθρώπινης ψυχής, λειτούργησε όλα αυτά τα χρόνια, ως θεμελιώδες πεδίο αναφοράς της. Τον παράξενο και ενδιαφέροντα αυτό μονόλογο, που είθισται να ερμηνεύεται από έναν για έναν αλλά να αφορά πολλούς, τον φώτισε και η λογοτεχνία, με τους δικούς της προβολείς, αναδεικνύοντας βάθη και ορίζοντες, ερμηνείες και αναγνώσεις, μα πάνω απ’ όλα, ήρωες, χαρακτήρες και αισθήματα, που παρότι χάρτινα, έζησαν ζωές πολλαπλές και με διάρκεια. Ώσπου ήρθαν οι Αμερικάνοι. Δηλαδή μια άλλη άποψη για τη ζωή και ενίοτε και για το… θάνατο. Έφεραν μαζί τους, μια ασήκωτη ελαφρότητα που διαπερνά πλέον τα πάντα, χωρίς όμως και να τα βοηθά να πετάξουν.

Τα βάρη, μας είχαν διδάξει οι πρόγονοί μας, τα ονοματίζουν οι άνθρωποι, – με το αναπόφευκτο αντίτιμο σε πόνο και θλίψη- προκειμένου να συμφιλιωθούν μαζί τους και άρα να προχωρήσουν (πετώντας ή βαδίζοντας) προς την έξοδο. Τα βάρη και τα τραύματα! Οι Αμερικάνοι πρότειναν τη «λύση Hansaplast». Ειδική μέθοδο αναλγητικής παρέμβασης για προσωρινή αντιμετώπιση, όπως άλλωστε προσωρινές είναι υπό μία έννοια και οι ανθρώπινες ζωές. Ναι, άλλά όχι και τα στοιχήματά τους, θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς. Τα αναλγητικά πάσης φύσεως ως γνωστόν δεν θεραπεύουν.

Γι’ αυτό και η «Η θεραπεία του Σοπενάουερ» του κ. Irvin D.Yalom, είναι ένα ψευδεπίγραφο έργο. Ούτε η λογοτεχνία, ούτε η ψυχανάλυση το συντρέχουν, αφού και οι δύο απεχθάνονται τις απλουστεύσεις και τις συνταγογραφίες. Αφηγηματικά και μυθοπλαστικά απλοϊκό και αδύναμο βιβλίο, άτολμο στις προσεγγίσεις των χαρακτήρων του, με γλώσσα φλύαρη και κουραστικά δημοσιογραφική και πάλι με τον κεντρικό ήρωα - ψυχοθεραπευτή σε ρόλο ρομαντικού ντετέκτιβ που ακόμα κι όταν πεθαίνει ανασταίνεται (άλλη αμερικανιά κι αυτή), ενσαρκωμένος μέσα από τον παρεκκλίνοντα μισάνθρωπο (οπαδό του Σοπενάουερ), που έχει εν τω μεταξύ στο παραπέντε θεραπεύσει.

Ο Irvin Yalom στηρίζει όλη την εμπορική του απήχηση σε δύο πράγματα: στην ηδονοβλεπτική διαθεσιμότητα του κοινού να μπει άκοπα και εκ του ασφαλούς στο ψυχοθεραπευτικό- ψυχαναλυτικό δωμάτιο και να αποχωρίσει με τον ίδιο τρόπο και στις επίσης ακίνδυνες οδηγίες ζωής που θα μπορούσαν να αναγνωστούν και σε αμερικάνικα βιβλία τσέπης. Ο Yalom έβγαλε το κλειδί από την κλειδαρότρυπα για να μπορούν οι αναγνώστες του να χαζεύουν στο δωμάτιο, τη ψυχοθεραπευτική συνεδρία χωρίς να τρομάζουν. Μόνο που για να γίνει το θέαμα αυτό ακόμα πιο ελκυστικό και οικείο, απλοποίησε και ελάφρεψε τόσο πολύ τη διαδικασία, που δραπέτευσαν και ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος. Παρέμειναν στο χώρο «οι άλλοι», ως αναλγητική ρύθμιση στα μεγάλα εσωτερικά τραύματα της ονομαστικής πτώσης, που είναι άλλωστε και η «αισιόδοξη θεραπευτική απάντηση» του Yalom, στην μοναχική απαισιοδοξία του Σοπενάουερ. Ο Φρόιντ στο μεταξύ, καλά θα κάνει να μείνει στο δροσερό τόπο που βρίσκεται. Αν μπορείς να συνυπάρχεις με τους άλλους, όλα λύνονται. Εννοείται μέσα στο πλαίσιο της υπάρχουσας κατάστασης και των σημερινών δεδομένων.

Τα έργα του Yalom, αγοράζονται πολύ. Ιδιαίτερα στη χώρα μας, στην Τουρκία και στο Ισραήλ, θεωρούνται ψυχαναλυτικά μυθιστορήματα (το απόλυτα οξύμωρο σχήμα) και ο συγγραφέας τους εμπνευσμένος θεραπευτής . Η περίπτωση Yalom, μπορεί να γίνει κατανοητή μέσα στα όρια των μετα/ παρα-συγγραφέων που κατακλύζουν τον κόσμο αυτήν την εποχή και που απλοποιούν όλες τις ανθρώπινες αγωνίες που έχουν μεγεθυνθεί, μεταλλάσσοντάς τες σε ελαφρά αναγνώσματα (βλ. Κοέλο, Μπράουν, Γιάλομ, κλπ), σε αναλγητικές απαντήσεις περιορισμένης διάρκειας για ζωές που θέλουν να αποφύγουν τη συνύπαρξη με τον πόνο των αναπάντητων ερωτήσεων. Χρειάζονται κι αυτά τα βιβλία. Μόνο που η ασπιρίνη είναι καλό να θυμάσαι όταν την αγοράζεις, πως δεν θεραπεύει το εγκεφαλικό.

[lebowski]

Αφου ειχα ακουσει τοσα, ειπα κι εγω να του ριξω μια ματια.
Εχω φτασει στη μεση και οντως μιλαμε για ενα πολυ ομορφο βιβλιο.
Πραγματικα ομως.

[Candiru]

χθες έμαθα ότι έχει κυκλοφορήσει και άλλο του Γιάλομ με περίπου την ίδια θεματολογία (διαπραγμάτευση της έννοιας του θανάτου) από την Επικούρεια σκοπιά (Ο κήπος του Επίκουρου). Αλλά του Σοπενχάουερ δεν αφορά μόνο την έννοια του θανάτου, είναι και μια παρουσίαση εξαιρετική θα έλεγα του πώς αντιμετωπίζουμε ο ένας τον άλλον στις σχέσεις μας και τι δυνατότητες υπάρχουν για βελτίωση όταν είναι να δουλέψει μια ομάδα πάνω σε κάτι.

Νομίζω στην ελληνική κουλτούρα μας είναι ιδιαίτερα χρήσιμα τέτοια βιβλία που μόνιμα ο ένας πάει να βγάλει τα μάτια του άλλου (ξέρεις ποιός είμαι εγώ ρε;) και το πήδημα το έχουμε αναγάγει σε πεμπτουσία της ζωής (ακούς μπέρνιν; ή δεν μπαίνεις σε αυτό το τόπικ καθόλου;)

[Mostos]

καλό στην αρχή, μέτριο στη μέση, άθλιο στο τέλος. Τέλος ο Γιάλομ για μενα.

[nikolasfluxus]

Καλούτσικο το βιβλίο,όμως χίλιες φορές να διαβάσω έργα του ιδίου..παρομοίως και για τον Νίτσε.
ο Yalom έχει ένα μοτίβο το οποίο χρησιμοποιεί για δύο μεγάλους φιλοσόφους κι αυτό δεν είναι αξιέπαινο.