Log in

View Full Version : Σχολικά βιβλία: σκέψεις ενός δάσκαλου



Candiru
17-04-2006, 12:27
ΓΕΝΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΗ

Για το θεσμό της κρατικής εκπαίδευσης, ο εκπαιδευτικός δεν είναι παρά ο δέκτης μιας προαποφασισμένης διαδικασίας και ο πομπός της. Το σχολικό βιβλίο σ’ αυτή τη διαδικασία είναι ο άψυχος επιτηρητής του εκπαιδευτικού και ο αντιπρόσωπος των παραγόντων που έχουν εμπλακεί στη διαδικασία αποφάσεων.

Το επίσημο βιβλίο είναι το μέτρο περιορισμού των πηγών της γνώσης, το μέτρο σύγκρισης ενός πλήθους πηγών πληροφοριών στη σχολικής διαδικασία, το απόλυτο πλαίσιο αναφοράς της. Κάθε άλλη αναφορά, πηγή γνώσης, υστερεί σε σχέση με το επίσημο σχολικό βιβλίο, αφού η αφομοίωση του περιεχόμενού του αποτελεί το κριτήριο αξιολόγησης αλλά και βαθμολόγησης τόσο των μαθητών όσο και του εκπαιδευτικού σε σχέση με την παραγόμενη από αυτόν δραστηριότητα

Το σχολικό βιβλίο είναι το επίσημο μέσο μετάδοσης της επιλεγμένης γνώσης. Το καθεστώς επιλέγει δηλαδή τι είναι θεμιτό να διδαχθεί και τι όχι. Είναι ο επίσημος αναμεταδότης του καθεστώτος.

Αποτελεί ένα σύμβολο που εμπερικλείει τόσο ως μορφή όσο και ως περιεχόμενο το μύθο του Διαφωτισμού, παραχαράζοντας έτσι το ουσιαστικό νόημά του: δηλαδή την έρευνα, την αμφισβήτηση, την κριτική σκέψη και στάση και την συλλογική διαπραγμάτευση της γνώσης, του σκοπού της γνώσης που δεν είναι άλλος από την ολική χειραφέτηση και την απελευθέρωση της κοινωνίας και του ατόμου ξεχωριστά.

Το επίσημο σχολικό βιβλίο αποτυπώνει την προσπάθεια της εξουσίας να απαντά πριν την ερώτηση, αποδυναμώνοντας κάθε άλλη εκδοχή που μπορεί να δημιουργήσει η έλλειψή της μοναδικότητάς του καθώς και την ισότιμη αναφορά σε άλλες πηγές που δεν είναι ελεγχόμενες στη σχολική διαδικασία.

Το βιβλίο και μάλιστα το μοναδικό επίσημο σχολικό βιβλίο είναι ένας περιορισμένος ορίζοντας γνώσης ο οποίος όμως μέσω του σημαίνοντος ρόλου του στη σχολική διαδικασία περιγράφει τα όριά της.

Η παιδική ηλικία δεν τρέφει κανένα σεβασμό στο σχολικό βιβλίο κι αυτό γιατί δεν μπορεί πραγματικά να της δώσει απαντήσεις στα ασυνείδητα ερωτηματικά της γιατί δεν απαντά στη διαίσθησή της, γιατί αποκλείει δυνατότητες αυτοπροσδιορισμού της και επιβεβαίωσής της. Η αποστήθιση της «ύλης» είναι ούτως ή άλλως μια διαδικασία ενάντια στη φύση και στη γνώση η οποία χρειάζεται αντιθέσεις, αντιπαραθέσεις εμπειριών, βιωμάτων συναισθημάτων που το μοναδικό βιβλίο δεν μπορεί να εκφράσει.

Η φυσική ορμή για τη γνώση που έχει ο άνθρωπος περιορίζεται στο σχολείο μέσω της υποχρέωσής του να ιεραρχεί ως δραστηριότητα με πρωτεύοντα ρόλο την αφομοίωση του περιεχόμενου του μοναδικού και επίσημου σχολικού βιβλίου. Έτσι η ορμή καταλαγιάζει ενώ σε αντίθετη περίπτωση αποτελεί απόκλιση από τη σχολική διαδικασία αφού αυτή είναι η κύρια αποδεκτή, αναγνωρισμένη και επίσημη διαδικασία για τη μετάδοση της γνώσης.

Ένας τεράστιος πλούτος γνώσης που βρίσκεται σε άλλα βιβλία, σε άλλες πηγές και μέλλεται να ανακαλυφθεί, στο πλαίσιο αυτής της προδιαγεγραμμένης σχολικής εξέλιξης μένει ακαλλιέργητος, ανέγγιχτος. Το σχολείο, και ο επίσημος γνωστικός φορέας του, το βιβλίο, υποτάσσει αυτή τη δυναμική στη διαδικασία αναπαραγωγής της κυρίαρχης ιδεολογίας της εξουσίας και της ετερονομίας στην κοινωνία.

Το μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας αποδέχεται παρόλο που αμφισβητεί την σχολική διαδικασία ως το μοναδικό τρόπο αναγνώρισης της γνώσης. Έτσι το βιβλίο και η αφομοίωση του περιεχομένου του αποτελεί για αυτήν και το κριτήριο για το ποσοστό και την ποιότητα της γνώσης των μελών της κοινωνίας.

Οι γονείς των μαθητών, όχι τυχαία, μέσω του εν λόγω βιβλίου και της σχέσης του με το παιδί υποχρεώνονται να καθοδηγούν το παιδί αφού μέσω αυτού του αναγνωρισμένου και επίσημου τρόπου μετάδοσης γνώσης γίνεται αντικειμενικό το τι είναι θεμιτό να μετουσιωθεί σε γνώση. Κάθε άλλο βιβλίο, κάθε άλλη πηγή γνώσης τίθεται και μόνο συμπληρωματικά αρκεί να μην αμφισβητεί το περιεχόμενο της επιλεγμένης γνώσης του επίσημου σχολικού βιβλίου.

Το επίσημο σχολικό βιβλίο μπορεί να συμπυκνώνει τις πολιτικές και ιδεολογικές αρχές του καθεστώτος εμποδίζοντας την πνευματική ανάπτυξη του ατόμου αφού η σχέση του με τη γνώση είναι δομικά λειτουργική. Περιγράφει ως διαχρονικές, αιώνιες και αναγκαίες τις κοινωνικές δομές που έχουν προεπιλεγεί. Η κυριαρχία ανθρώπου από άνθρωπο, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο που συνιστούν την ουσία του συστήματος γίνονται η αδιάσειστη πραγματικότητα.
.......
Κυριακού Γιώργος Δάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Κυψέλης Αίγινας

http://athens.indymedia.org/display.php ... fullscreen (http://athens.indymedia.org/display.php?articleId=10076&fullscreen)

ang69
17-04-2006, 14:07
Καλά τα λέει ο κύριος Κυριακού.

Odonian
17-04-2006, 14:07
Οι αντιρρήσεις του σε επίπεδο διδακτικής έχουν αξία. Αν και πρακτικά είναι τεράστιο το ζήτημα και δεν εξαντλείται με ενα ιδεολογικό ευχολόγιο.

Darkling
18-04-2006, 09:56
Σωστος αλλα Αιγηνιτης.


Σαλαμινα ρε μουνια.